Ξημερώματα 13ης Ιουνίου. Το ρολόι στα γραφείο του Ενωματάρχη στη Θεσσαλονίκη που εκτελεί χρέη αξιωματικού υπηρεσίας δείχνει 05.45. Μετρά τα λεπτά για την… απαλλαγή του, όταν… του παρουσιάζουν ένα καθηγητή.
–Λέγομαι Καζαντζής και στους δύο φακέλους έχω τα θέματα των Μαθηματικών που θα ανακοινωθούν σε λίγη ώρα στις Πανελλήνιες εξετάσεις. Ο ένας φάκελος προορίζεται για τον εισαγγελέα κι οι άλλος για την Γενική Ασφάλεια.
Το ύφος του καθηγητή είναι σίγουρο. Ο αξιωματικός τον ρωτά διστακτικά:
–Πως το ξέρετε…
–Μου τα έδωσε ο κ.Κοτσαηλίδης του φροντιστηρίου «Γνώση» στην οδό Λαγκαδά 116.
Σημαίνει συναγερμός. Στις 07.30 άγνωστος ειδοποιεί τον Επόπτη Μέσης Εκπαιδεύσεως Θεσσαλονίκης ότι στους πίνακες των φροντιστηρίων του Ν. Βατάλη, στον συνοικισμό Χαριλάου υπάρχουν λυμένες οι ασκήσεις των θεμάτων που πρόκειται να ανακοινωθούν.
Βρισκόμαστε στα 1979. Η κυβέρνηση Καραμανλή υλοποιεί την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Γεωργίου Ράλλη που συντονίζει ο Ευάγγελος Παπανούτσος ο οποίος είχε επιχειρήσει κάτι ανάλογο στις αρχές της δεκαετίας του ΄60 με την κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρέου. Η πρώτη, εκείνη, προσπάθεια είχε αποτύχει. Η δεύτερη, του 1979, πολλοί κι εντός της Ν.Δ ήθελαν να έχει την ίδια τύχη. Η καθιέρωση της Δημοτικής θεωρείτο από πολλούς… κομμουνιστικός δάκτυλος!
![](https://www.newsbreak.gr/wp-content/uploads/2022/06/e-19-6.jpg)
Οι Πανελλήνιες εξετάσεις ήταν μέρος της μεταρρύθμισης. Τα θέματα στέλνονταν στα εξεταστικά κέντρα σε σφραγισμένους φακέλους δύο μέρες πριν την εκφώνησή τους, με ευθύνη των διευθυντών των σχολείων κλείνονταν σε χρηματοκιβώτιο. Ειδική επιτροπή άνοιγε τους φακέλους λίγο πριν την εκφώνηση των θεμάτων στους υποψήφιους.
Επιστροφή στη Θεσσαλονίκη. Ο Θ. Καζαντζής ήταν αυτός που παρακίνησε τον Κοτσαηλίδη να «αγοράσει» τα θέματα. Προσφέρθηκε μάλιστα να πληρώσει 75.000 δρχ. Στη συνέχεια μίλησε με τον εισαγγελέα Θεσσαλονίκης Βραχά ο οποίος τον συμβούλευσε να παρουσιαστεί στην Ασφάλεια και να καταθέσει τους φακέλους με τα θέματα πριν αυτά ανακοινωθούν στους μαθητές.
Στο Υπουργείο Βορείου Ελλάδος πραγματοποιείται σύσκεψη στην οποία μετέχουν δύο αξιωματικοί της Χωροφυλακής (η Θεσσαλονίκη τότε δεν είχε Αστυνομία), ο εισαγγελέας υπηρεσίας και ο Επόπτης Μέσης Εκπαιδεύσεως.
Κλιμάκιο της Χωροφυλακής βεβαιώνει ότι όντως υπάρχουν λυμένες οι ασκήσεις στον πίνακα των φροντιστηρίων ,.
Στις 9.06 οι Πρόεδροι των Επιτροπών σε όλη την Ελλάδα αποσφραγίζουν τους φακέλους. Δεν υπάρχει πλέον αμφιβολία ότι τα θέματα έχουν διαρρεύσει.
Στις 10.10 στο εξεταστικό κέντρο Άνω Τούμπας καθηγητής – επιτηρητής εντοπίζει μαθητή με… σκονάκι. Αποτελείται από τέσσερα φύλλα που περιέχουν τις λυμένες ασκήσεις των θεμάτων!
Αρχίζουν οι ανακρίσεις. Πρώτοι προσέρχονται οι φροντιστές Κοτσαηλίδης, Βατάλης και ο μαθητής Σ… με το σκονάκι.
Ο Κοτσαηλίδης ομολογεί ότι αγόρασε από το φροντιστήριο «Πυθαγόρειο» των Καρτσιώτη, Βουλγαρόπουλου και Ζεβάκη τα θέματα στις 01.30 της 13ης Ιουνίου. Παρόντες, υποστηρίζει, ότι ήταν οι φροντιστές Παπαγεωργίου και Κοκκίνης και το φροντιστή Λευκόπουλο του φροντιστηρίου «Κύβος».
Ο Βατάλης, αρχικά υποστηρίζει ότι… μάντεψε τα θέματα. Δεν πείθει κανένα και στη συνέχεια υποστηρίζει ότι του τα έδωσε τηλεφωνικά ο Παπαγεωργίου. Στη συνέχεια τηλεφώνησε στον φροντιστή Βακάλη και τον ενημέρωσε ότι του ζητούν 150.000 δρχ για τα θέματα των μαθηματικών. Αυτός συμφώνησε και συναντήθηκαν στις 04.40 μπροστά στο Β’ Γυμνάσιο Θηλέων. Λευκόπουλος, Παπαωργίου και Κοκκίνης ομολόγησαν ότι τα θέματα διέρρευσαν από το φροντιστήριο «Πυθαγόρειο».
Ο μαθητής με το σκονάκι κάνει ακόμα πιο δύσκολη τη θέση των φροντιστών του «Πυθαγόρειου». Ομολόγησε ότι τον ενημέρωσαν να πάει στο φροντιστήριο νωρίς το πρωί γιατί είχαν «σούπερ sos θέματα».
Η ανάκριση αποκαλύπτει ότι το «Πυθαγόρειο» είχε από τις 11 το βράδυ της προηγούμενης μέρας τα θέματα. Ο φροντιστής Λαμπρόπουλος που εργαζόταν σε αυτό πρότεινε στους ιδιοκτήτες την παράδοση των θεμάτων αντί 100.000 δρχ. Η συμφωνία κλείστηκε μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα. Η Ζεβάκη πήγε με τον Λαμπρόπουλο στην οδό Κρήτης όπου ο δεύτερος πήρε τα θέματα.
Το κουβάρι αρχίζει να ξετυλίγεται. Τα θέματα παραδίδει ο καθηγητής μαθηματικών του Ζαγκλιβερίου Θεσσαλονίκης, Κατσομήτρος. Συλλαμβάνεται στις δύο ξημερώματα της 14ης Ιουνίου. Ομολογεί ότι τα θέματα τα πήρε από τον φροντιστή Κωσταρίγχα του «Αριστοτελείου» φροντιστηρίου της Λάρισας στις 11 το βράδυ της 12ης Ιουνίου.
Ουσιαστικά, αν όχι όλη η Ελλάδα, όλη η Βόρεια Ελλάδα, από τη Λάρισα και πάνω είχε πρόσβαση στα θέματα των Μαθηματικών.
Το Υπουργείο Παιδείας ακυρώνει τις εξετάσεις, ενώ στις έρευνες εμπλέκονται πλέον και τα τμήματα ασφαλείας Λάρισας, Βόλου και Τρικάλων. Ο αριθμός των συλληφθέντων αυξάνει με… γεωμετρική πρόοδο, όπως θα έλεγαν και οι μαθηματικοί.
Συλλαμβάνεται ο Κωσταρίγκας και ο συνιδιοκτήτης Λαζαρίδης. Ο δεύτερος ομολογεί ότι έδωσε στον πρώτο τα θέματα και αυτός με τη σειρά του ομολογεί ότι πήρε 100.000 δρχ. για να δώσει στη Θεσσαλονίκη εν αγνοία των συνεταίρων του Λαζαρίδη, Καλονάκη και Τακούδη.
Οι Λαζαρίδης και Καλονάκης οδηγούν την ανάκριση στα Τρίκαλα. Προμηθευτές τους είναι οι φροντιστές του «Πρότυπου», Μαχαίρας, Κατσαρός, Κόκκαλης, Λάντας. Η συναλλαγή έγινε στο σπίτι του Κατσαρού στις 6 το απόγευμα της 12ης Ιουνίου. Και οι τέσσερις συλλαμβάνονται. Ο Λαζαρίδης εξετάζεται κατ΄ αντιπαράσταση με τον Μαχαίρα και παραδέχεται ότι ήταν μπροστά στην τηλεφωνική συνδιάλεξη του δεύτερου όταν αυτός πήρε τα θέματα στις δύο το μεσημέρι της 12ης Ιουνίου. Ο Μαχαίρας ομολογεί ότι πλήρωσε 100.000 δρχ στον φροντιστή Μπακόπουλο από τους Άγιους Αναργύρους για να του δώσει τα θέματα!
Οι συλλήψεις των Νίκανδρου, Παντερίδη, Σαρακατσάνου οδηγούν στον «εγκέφαλο», τον υπάλληλο του Υπουργείου Παιδείας Γεώργιο Ράμμο!
Σημαντική υπήρξε και η δημοσιογραφική έρευνα. Για να οδηγηθούν οι αρχές στον Ράμμο χρειάστηκε να ανοίξουν στόματα και να πιέσει ο Τύπος.
Η Ελευθεροτυπία ήταν από αυτές που ανέδειξαν έγκαιρα το σκάνδαλο. Ο Μάκης Γιομπαζολιάς μάλιστα είχε μιλήσει με τον γραμματέα της επιτροπής εξετάσεων που ήταν και ο «εγκέφαλος» της συμμορίας, για το πώς διέρρευσαν τα θέματα. «Κάποιος Λυκειάρχης θα κρύβεται από πίσω…» του απάντησε αυτός!
Ο Γιομπαζολιάς «φιλοτέχνησε» το πορτρέτο του Ράμμου και σε αυτό αποκάλυψε την πολιτική διαδρομή ενός υπαλλήλου που ήταν φιλοχρήματος, αλλά και εχθρός της μεταρρύθμισης. Ο συνδυασμός των δύο τον έκανε να ξεπεράσει κάθε ενδοιασμό και να παίξει με το μέλλον χιλιάδων παιδιών.
Ο Φρέντυ Γερμανός από το σκάνδαλο εμπνεύστηκε το χρονογράφημα που δημοσιεύθηκε στην Ελευθεροτυπία.
Η συνέχεια παίχτηκε στα δικαστήρια. Σε πρώτο βαθμό καταδικάστηκαν οι περισσότεροι εμπλεκόμενοι. Στο Εφετείο, όμως, τον Φεβρουάριο του 1980 καταδικάστηκαν μόνο τρεις.
–Γεώργιος Ράμμος σε φυλάκιση 5,5 χρόνων και δέσμευση των τραπεζικών του καταθέσεως έως του ποσού των 150.000 δρχ.
–Π. Πεντερίδης σε 2,5 χρόνια φυλάκιση για δωροδοκία του Ράμμου
–Κ. Σαρακατσάνος σε 2 χρόνια για απλή συνέργεια.
Άλλοι 21 κατηγορούμενοι που πρωτόδικα είχαν καταδικαστεί σε ποινές από 10 μήνες έως 6,5 χρόνια αθωώθηκαν γιατί, σύμφωνα με την απόφαση «δεν στοιχειοθετήθηκε το αδίκημα της αποδοχής προϊόντος εγκλήματος για το οποίο κατηγορούντο, γιατί, τα θέματα δεν ήταν πράγμα, ούτε προϊόν αδικήματος στρεφόμενου κατά της περιουσίας τινός».